İlişkilerde Mahşerin Dört Atlısı
- Klinik Psikolog Melis Usta
- 7 Mar
- 2 dakikada okunur
🔹John Gottman (1999) romantik ilişkilerde uzun süre devam ettiğinde ilişkideki bağı zedeleyebilecek ve ilişkinin bitmesine yol açabilecek dört davranış kalıbından söz etmektedir. Bu dört olumsuz davranışı 'mahşerin dört atlısı' olarak tanımlamaktadır. Bunlar eleştiri, hor görme, araya duvar örme ve kendini savunmadır.
1️⃣Eleştiri: İkili ilişkilerde anlaşmazlıkların ve çatışmaların olması normaldir. İstemediğimiz, bizi rahatsız eden veya üzen bir durum olduğunda, bunu partnerimize nasıl ifade ettiğimiz önemlidir. Gottmana göre, ikili ilişkilerde bizi rahatsız eden bir durumla ilgili yakınmalarımızı ifade etmek ve partnerimizi eleştirmek arasında farklılıkları bulunmaktadır. Yakınma o duruma özel rahatsızlığımızı hem ben dilini kullanarak hem de duygu ve düşüncelerimizi etkin bir şekilde ifade ettiğimizde oluşur. Eleştiri ise partnerimizin karakterine doğrudan yapılan sert bir ifade ve suçlama içerir. Örneğin:
🟢Yakınma: Mesajlarıma geç yanıt verdiğinde kendimi yalnız hissediyorum. Seni merak ediyorum. Seninle konuşmayı özledim. Ne oldu?
🔴Eleştiri: Artık bunu bilerek yaptığını düşünüyorum. Ne kadar bencilsin! Benimle eskisi gibi ilgilenmiyorsun. Artık umurunda bile değilim. Senden bıktım.
2️⃣Hor görme: İkili ilişkilerde partneri hor görmek, daha çok çatışmaya yol açabileceği gibi aynı zamanda tiksinme duygusunu da beraberinde getirir. Aşağılama, isim takma, küçümseme, alay etme ve göz devirme gibi unsurları içerir. Hor görme aynı zamanda içerisinde partnere yönelik bir öfke de barındırır. Çatışma sürmeye devam ettikçe bu öfke ve tartışmanın yoğunluğu artabilir.
🟢Yardıma ihtiyacı varsa benimle de paylaş lütfen. Zorlandığın anlarda sana destek olabilirim. Birlikte çözüm bulabiliriz.
🔴Her zamanki gibi bu işi de tek başına halledemedin. Beceriksizsin. Bensiz çözemeyeceğinden emindim.
3️⃣Araya duvar örme: Çatışmanın uzun sürdüğü ve yoğunlaştığı durumlarda, partnerlerden biri adeta bir duvar gibi tepkisiz kalabilir. Çatışma anlarında sessiz kalmayı, yorum yapmamayı veya ortamdan uzaklaşmayı tercih edebilir. Konuşmak, yüzleşmek ve çözüm aramak yerine iletişimi kesebilir. Sessiz, tepkisiz duran ve duvar ören partner, sanki umursamıyormuş gibi gözükse dahi aslında iç dünyasında yaşadığı duygu yoğunluğu sebebiyle tepkisiz kalıyor olabilir. Önemli olan partnerlerin sakinleştikten ve duygularını regüle ettikten sonra etkin bir iletişim kurabilmesidir.
4️⃣Savunma: Kendini savunma hali, diğer partneri suçlanmış hissettirebilir. Karşı tarafa ben haklıyım, sorun benden kaynaklanmıyor mesajını verebilir. Savunma hali hem çatışmayı artırmakta hem de partnerlerin çatışmanın oluşmasında kendi paylarına düşen sorumluluğu görmeleri, bunu dile getirmeleri ve özür dilemelerinin önüne geçmektedir. Eğer partnerlerden biri kendini savunuyorsa, diğer partner kendisini değersiz, anlaşılmamış ve suçlanmış hissedebilmektedir.
🟢Benim için neler yaptığının farkındayım. Bu beni çok mutlu ediyor. Son dönemde çok yoğundum ve sana aynı şekilde vakit ayıramadım. Telafi etmek için ne yapabilirim?
🔴Ben senin için neler yaptım? Sen bunları görmüyorsun. Aynı fedakârlıkları benim için yapmıyorsun.
Kaynakça:
Gottman, J.& Siver, N.(1999).The Seven Principles for Making Marriage Work: A Practical Guide from the Country’s Foremost Relationship Expert.
Yorumlar