Yaygın Anksiyete Bozukluğu, Özgül Fobi, Agorafobi, Sosyal Fobi ve Panik Bozukluk

Yaygın anksiyete bozukluğu, bireylerin yaşamın birden fazla alanına yönelik aşırı kaygı hissetmesi olarak tanımlanır.
Bireyler kaygılı düşüncelerini kontrol etmekte zorluk yaşayabilirler.
Sürekli huzursuzluk hali, gerginlik, odaklanmakta güçlük, kolay öfkelenmek, uykuya yönelik şikayetler ve belirsizliğe tahammülsüzlük gözlemlenebilmektedir.
Deneyimlenen aşırı kaygı, bireylerin yaşam kalitesini ve işlevselliğini düşürebilmektedir.

Özgül Fobi, spesifik bir nesne veya durumla ilgili doğrudan kaygı ve korku deneyimlemek olarak tanımlanmaktadır.
Bireyler aktif bir biçimde kaygı ve korku oluşturan nesne veya durumdan kaçınmaktadır, ya da deneyimlenen zorlu duygular eşliğinde buna katlanmaktadır.
Örneğin, uçak fobisi olan bir bireyin, uçağa binmekten kaçınması.
Fobi uyaranları, hayvanlara yönelik (kedi, köpek, böcek), doğal çevreye yönelik (yükseklik, su), kan-iğne-yaralanmaya yönelik (iğne, kan görmek), durumsal etmenlere yönelik (uçak, tünelden geçmek, asansör) ve diğer etmenlere (palyaço, kusmak, boğulmak, yüksek ses) yönelik olabilmektedir.

Agorafobi, kaçmanın güç olabileceği, panik, utanç, korku, kaygı gibi duyguların eşlik edebileceği; (1) toplu taşıma kullanmak, (2) açık veya kapalı alanlarda bulunmak, (3) kalabalık bir ortamda bulunmak veya sıra beklemek, (4) evin dışında tek başına bulunmak gibi durumların iki veya daha fazlasının gözlemlenmesi olarak tanımlanmaktadır.
Bireyler bu ortam ve durumlardan kaçınmakta veya yardım almakta güçlük yaşayabileceklerini düşünmektedirler.
Korku, kaygı gibi duygular yaratan ortam ve durumlardan kaçınma, deneyimlenen zorlu duygular eşliğinde katlanma ya da bir eşlikçi gereksinimi duyma gözlemlenebilmektedir.

Sosyal Fobi, bireylerin başkaları tarafından olumsuz olarak değerlendirilmeye yönelik belirgin kaygı ve korku deneyimlemesi olarak tanımlanmaktadır.
Bireyler olumsuz olarak değerlendirilmekten ve kaygı belirtilerini dışarıya göstermekten çekinmektedirler.
Korku ya da kaygı hissedilen, bir başkası tarafından gözlemlenmek, toplumsal hayattaki karşılaşmalar ve diğer bireylerin önünde bir eylemi gerçekleştirmek gibi durumlardan kaçınılmaktadır.
Sosyal fobi ile baş etmek için kullanılan davranışlar (bakışlarını kaçırmak, diğer kişilerden uzak durmak gibi), bireylerin günlük hayattaki işlevselliğini ve ikili ilişkilerini olumsuz etkileyebilmektedir.

Panik Bozukluk, genellikle aniden ortaya çıkan, hızlanan kalp atışları, terleme, titreme, nefes almakta zorlanmak, boğulma hissi, baş dönmesi, mide bulantısı, ölüm kaygısı, göğüste baskı hissi, bayılacakmış gibi hissetmek gibi panik atak belirtileri ve belirgin korku ile takip eden bir kaygı bozukluğu olarak tanımlanmaktadır.
Bireyler bir panik atak deneyiminin ardından, atakların tekrarlanacağına dair kaygı hissedebilmektedirler.
Panik atak yaşayabileceklerini düşündükleri (spor salonu, bilmediği ortamlar) durum ve ortamlardan kaçınma gösterebilmektedirler.
Panik atak esnasında kişinin zihninden, ‘Kontrolümü kaybediyorum’, ‘Kalp krizi geçiriyorum’ gibi düşünceler geçebilmektedir.

Son Yazılar