Yeme Bozuklukları: Anoreksiya Nervoza, Bulimiya Nervoza ve Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu

---

Anoreksiya Nervoza, bireyin beden algısının bozulması sonucunda, kendini olduğundan kilolu olarak görmesi, kilo almaktan korkması ve gözlemlenebilir durumda düşük kilo seviyesinde olmasına rağmen, kilo almayı engelleyecek farklı davranışlarda bulunması olarak tanımlanır.

•Kişi diyet yaparak, öğün atlayarak veya aşırı spor yaparak kalori alımını kısıtlayabilir.

•Bireyin bazen yemeğe yönelik bazense bedenine yönelik kontrol isteği gözlemlenir.

•Kontrolden çıkmışlık hissi ile, yeme atakları sonrasında telafi davranışları ile kalori açığı oluşturma ortaya çıkabilir.

Anoreksiya Nervoza, yeme davranışlarında değişikliklerin gözlemlenmesi, sıklıkla diyet yapmak, topluluk içerisinde yemek yemekten kaçınmak veya yiyeceklere ve kalorilere yönelik aşırı ilgili olmak şeklinde gözlemlenebilir.

•Anoreksiya Nervoza, güzel görünmeye çalışmak veya yemek yememek demek değildir. Bireyin ruhsal anlamda kendisini ifade edecek alan bulamaması, duygusal dalgalanmaların ve öfke, yalnızlık, suçluluk gibi duyguların oluşabileceği, bedenine ve yemeğe yönelik aşırı kontrol isteği ile kişinin kendi bedeni ve diğer bireyler ile olan ilişkisini olumsuz yönde etkileyebilecek, çok boyutlu psikolojik bir rahatsızlıktır.

---

Bulimiya Nervoza, tekrarlayan, olağandan çok daha hızlı gerçekleşen ve yemek yerken kontrol kaybı olan yeme ataklarının ardından, takip eden telafi davranışları ile tanımlanmaktadır.

•Kalori açığı oluşturmak ve kilo almayı engellemek amacıyla, kendi kendini kusturmak veya aşırı egzersiz yapmak gibi davranışlar ortaya çıkmaktadır.

•Bireylerin öz-değerleri, bedenlerinin dış görünümünden ve kilolarından etkilenmektedir.

•Bireyin bazen yemeğe yönelik bazense bedenine yönelik kontrol isteği gözlemlenir.

Bulimiya Nervoza, karşılanmamış duygusal ihtiyaçların yemek ile karşılanması ve ardından yemenin getirdiği doyum hissini reddetme, suçluluk, pişmanlık hissetme veya kendini cezalandırma olarak yiyeceklerin kusma ile dışa atılması olarak yorumlanabilir.

•Yeme atakları ve kusma döngüsünün olumsuz duygular ile baş etmek için veya onlardan kaçınmak için kullanılan işlevsiz bir mekanizma olduğu tartışılabilir.

---

Tıkınırcasına yeme bozukluğu, tekrarlayan, olağandan çok daha hızlı gerçekleşen ve yemek yerken kontrol kaybı olan yeme atakları olarak tanımlanır.

•Kişi fiziksel açlık hissetmiyorken yeme atağı yaşayabilir. Yeme tokluk hissi rahatsızlık verene kadar devam edebilir. Bireyler yalnız başına yemek yemeyi tercih edebilir.

•Yeme atağından sonra pişmanlık, suçluluk gibi duygular hissedilebilir. Bulimiya ve Anoreksiya Nervoza’da olduğu gibi, telafi davranışları görülmemektedir.

•Tıkınırcasına yeme bozukluğu, kaygı, üzüntü, yalnızlık gibi deneyimlenmesi zor olan duygularla yemek yeme ile baş edilmesi veya bireylerin hissettikleri duygusal boşluğu yemek ile doldurma çabaları olarak yorumlanabilir.

Yeme bozukluklarının oluşum ve gelişimine etki eden faktörler:

•Travmatik deneyimler (örn: fiziksel veya psikolojik şiddet, akran zorbalığı)

•Ani hayat değişimleri (örn: okul veya iş değiştirme, boşanma, kayıp).

•Aile ve bakım verenler ile ilişkinin etkisi (örn: büyürken duyguların ifade edilememesi, aşırı kontrolcü veya ilgisiz ebeveynler, kiloya ve yemek yemeye dair eleştirel ve kontrolcü tutumlar, büyürken ebeveynlik rolünün üstlenmesi).

•İlişkisel problemler (örn: sınır koyamamak, duygusal ihtiyaçların dile getirilememesi veya duyulmaması).

•Toplumsal normlar ve sosyal medya etkisi (örn: kabul edilebilir ve ideal olan beden görünümüne sahip olma arzusu ve zayıf olarak değer görüleceği inancı).

•Psikolojik etmenler (örn: olumsuz duygulara ve belirsizliğe düşük tolerans, mükemmeliyetçilik, kontrolcü olmak, esnek olamamak, düşük öz-değer ve duygu düzenlemede güçlükler yaşamak).

🌱 Yeme bozukluklarında duygular beden üzerinden ifade edilir. Bireylerin iç dünyalarında deneyimlenen çok katmanlı, görünme ve anlaşılma ihtiyacı olan bir süreçtir.

🌱 Zayıf kalmak veya güzel görünmek çabasının da ötesindedir. Ruhsal anlamda derinliği, tıbbi ve psikolojik sonuçları vardır.

🌱 Bireyler kendi benliklerini ve sınırlarını beslenme üzerinden belirlemektedir. Mükemmeliyetçilik, kontrolcülük ve ruh halinin kilo alma & yemek yeme süreçlerine göre değişmesi gözlemlenmektedir.